چالدران آشناترین نام از منطقه آذربایجان غربی در کتب تاریخی و مذهبی است. شهری که هر چند به خاطر اتفاق تلخی چون جنگ، پرآوازه گشته اما مطمئنا آن شهری است که جنگ روی داده در آن برای ایران و ایرانی مسلمان آکنده از افتخار و ثابت قدمی در راهی است که آن را اعتقاد خود می داند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی فرمانداری به نقل از ایسنا ، شهرستان چالدران در شمالغربی ترین نقطه ایران و استان آذربایجان غربی واقع شده است؛ نام سابق این شهرستان، "قره عینی" بوده و سپس به علت عبور رودخانهای از وسط شهر، نام "قرهسو" (سیهچشمه) را بخود گرفته اما پس از انقلاباسلامی به لحاظ جریان و اهمیت جنگ تاریخی چالدران نام این شهرستان به «چالدران» تغییر یافته است.
جنگ تاریخی چالدران( به عنوان یکی از خونین ترین جنگ های تاریخ ایران) 513 سال پیش در ۳۱ مرداد سال۸۹۳ هجری خورشیدی برابر با دوم رجب سال 920 هجری قمری میان سپاه ایران به فرماندهی شاه اسماعیل صفوی با ارتش عثمانی به فرماندهی سلطان سلیم در دشت چالدران رخ داد که مورخان دلیل اصلی آن را برنتافتن قدرت گرفتن یک دولت مستقل اسلامی شیعی مذهب و متعصب در ایران از سوی دولت عثمانی می دانند.
"نعمت آقازاده" یک کارشناس ارشد تاریخ در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، در این رابطه اظهار کرد: سلطان سلیم با سپاهی که تعداد آنرا بیش از 200 هزار نفر نوشتهاند به سمت ایران حرکت کرد تا اینکه در اول رجب ۹۲۰ قمری (مرداد ۸۹۳) به دشت چالدران رسید و در آنجا اردو زد و در دوم رجب طی یک جنگ نابرابر، 27 هزار ایرانی شیعی جان خود را در دفاع از اعتقادات و عقاید خود فدای اسلام و ولایت کردند.
وی دلایل شکست ایرانیان را برتری تعداد سپاهیان عثمانی بر سپاه صفوی، استفاده از سلاح آتشین و توپخانه توسط عثمانی و همچنین موقعیت سوق الجیشی منطقه که به نفع سپاهیان عثمانی بود را عنوان کرد و گفت: سپاهیان ایران استفاده از سلاح آتشین در میدان نبرد را ناجوانمردانه می دانستند و اعتقادی به استفاده از سلاح های آتشین در میادین نبرد نداشتند.
وی از دست دادن سرزمین هایی از ایران تا منطقه تبریز و همچنین شکست ابهت شاه اسماعیل صفوی به عنوان یک پادشاه شکست ناپذیر را از مهمترین آثار و نتایج جنگ تاریخی چالدران عنوان کرد.
وی جنگ چالدران را بزرگترین جنگ تاریخ ایرانیان عنوان کرد و گفت: شهامت و شجاعت ایرانیان در دفاع از اسلام و شهادت 27 هزار نفر در دشت چالدران مانند نگینی در تاریخ شیعه می درخشد ولی متاسفانه تاکنون اقدامی شایسته برای شناساندن اهداف و آثار این جنگ نابرابر نشده است.
"اسماعیل رضایی اقدم" بخشدار مرکزی شهرستان چالدران نیز در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری ایسنا، به اهمیت بالای جنگ تاریخی چالدران و آثار و نتایج آن اشاره و اظهار کرد: اگرچه سپاه ایرانیان در جنگ چالدران در هم شکستند ولی مورخان و جامعه شناسان خارجی و داخلی مانند "گرانتوسکی"،"علی اکبر دهخدا"،"سرجان ملکم"، "راجر سیوبری"، "احمد تاج بخش" ودکتر ولایتی به واقعه چالدران به دید دیگری نگریسته اند و از جنگ بزرگ و تاریخی چالدران در دشت وسیع این شهر به عنوان اول مدافع اسلام و دژی محکم برای دفاع از اسلام یاد کرده اند.
وی در ادامه به آثار و بقایای به جای مانده از جنگ تاریخی چالدران اشاره کرد و گفت: مقبره سیدصدرالدین صفوی وزیر اعظم شاه اسماعیل به عنوان یک بنای منحصر به فرد دوران اسلامی است که از زمان صفویه به یادگار مانده است و از جمله آثاری در آذربایجان غربی است که به ثبت ملی نیز رسیده است.
وی تصریح کرد: این مقبره در حال حاضر به یکی از مراکز مهم گردشگری شهرستان چالدران نیز تبدیل شده است و سالانه هزار نفر از گردشگران داخلی و خارجی از این مکان بازدید می کنند.
تنها یادگار برجای مانده از این جنگ مزار شش ضلعی است که هم اکنون در دشت چالدران باقی است و به گفته مورخان، تاکنون کرامات زیادی را از خود نشان داده است؛ از سوی دیگر می توان به هجرت عالمان بزرگ عصر حاضر از جمله علامه محمد تقی جعفری (ره) به دشت چالدران نیز اشاره کرد که ایشان در این سفر گفته اند، "دشت چالدران منطقه ایست که نباید بی وضو وارد آن شد".
احمدرضا قلی پور فرماندار شهرستان چالدران نیز در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، از ساخت موزه جنگ چالدران تا پایان سالجاری و همچنین برگزاری یک همایش بزرگ در آینده نزدیک با حضور مقامات بلند پایه استانی و کشوری خبر داد.
قلی پور با اشاره به غیورمردی های دلیرمردان ایرانی در دشت چالدران از جنگ تاریخی چالدران به عنوان سمبل مقاومت و دفاع از اسلام در چند قرن اخیر یاد کرد و گفت: تاریخ روایت از این دارد که لشکریان اسلام علیرغم نیروهای کم در حملات ابتدایی جناح چپ لشکر عثمانی را به طور کامل شکست داده و حتی حملات سهمگین ایرانیان باعث وحشت سلطان سلیم شده بود که در نهایت با بکار افتادن آتش توپخانه دشمن و استفاده از سلاحهای کشتار جمعی نتیجه جنگ تغییر یافت.
فرماندار چالدران مقاومت جانانه ی نیروهای اسلام که در راه دفاع از حریم اسلام و ولایت یکی پس از دیگری شهید می شدند به مثابه نگینی درخشان بر تارک شیعه یاد کرد و گفت: شاه اسماعیل صفوی علیرغم اینکه 27 هزار نفر از لشکریان خود را در راه دفاع از اسلام از دست داده بود همچنان به مقاومت خود برای دفاع از اسلام و وطن ادامه داد و با وساطت شیخ شبستری از مراجع عظام آن زمان برای حفظ اسلام و جلوگیری از فروپاشی حکومت اسلامی با 1500 نفر از یارانش مهلکه دشت چالدران را ترک کرد.
قلی پور از 27 هزار شهید آرام گرفته در دشت وسیع چالدران ،مقبره سیدصدرالدین صفوی و دیگر بقایای ارزشمند باقی مانده از شاه جنگ ایرانیان به عنوان یک گنجینه ارزشمندی که از لحاظ گردشگری بسیار حائز اهمیت است یاد کرد.
وی از جنگ چالدران به عنوان عظیم ترین جنگ سلاح سرد با گرم(شمشیر با تفنگ) در طول تاریخ و همچنین از حوادث مهمی كه در شهرستان چالدران روی داده است نام برد و گفت: اهمیت تاریخی این جنگ باید از طریق رسانه های تصویری به ویژه با استفاده از ساخت فیلم های کوتاه و بلند، مستندهای تاریخی در رابطه با جانفشانی های شهدای جنگ چالدران به تصویر کشیده شود و در معرض نمایش مردم کشور و سایر ملل قرار گیرد.
گفتنی است؛ دانشمند معظم،شیخ "علی دوانی" و حضرت آیت الله العظمی ملکوتی نیز سفری به دشت چالدران داشته اند و بنای بقعه فعلی نیز از آثار به یادگار مانده از هجرت آنهاست.
به گزارش ایسنا، امروزه همه ملت ها با احترام خاص از دفاع ایرانیان در واقعه دشت چالدران یاد می کنند و پیروز واقعی جنگ چالدران را 27 هزار شهید اسلام می دانند که با خون خود ولایت را در این سرزمین احیا کردند.