چشمه های آبگرم از ویژگی های طبیعی کشورمان است که در نقاط مختلف ایران وجود دارد .
خواص درمانی جالب توجه چشمه های آب گرم همیشه عاملی بوده است تا در طول تاریخ ، مردم و گردشگران را به اطراف این چشمه ها بکشاند.
آب های معدنی یکی از محصولات چشمه هاست که مورد مصرف ماست.

چشمه های آب گرم در نقاطی از زمین وجود دارند که در آنها شرایط مورفولوژی ، تکتونیکی ، ماگمایی و جوی فراهم آمده باشد و از این رو در ایران به سبب فعالیت گسترده آتشفشانی در سراسر این مرز و بوم چشمه های معدنی و گرم زیادی وجود دارد.
در این میان آذربایجان غربی با داشتن 46 چشمه آبگرم و معدنی رتبه نخست کشور را دارد و این نعمت و فرصت ، توانمندی زیادی را برای توسعه گردشگری در این استان فراهم کرده است ، اما تاکنون از این ظرفیت ها استفاده چندانی نشده است.
برخی از چشمه های آبگرم معدنی آذربایجان غربی در مجاورت آثار ارزشمند تاریخی قرار دارند که همجوار شدن این چشمه ها با آثار تاریخی فرصت گرانبهایی برای سرمایه گذاری است اما تاکنون در این زمینه ، کار شایان توجهی صورت نگرفته است .
از میان چشمه های آب گرم کشور فقط در شهرستان سرعین استان اردبیل با همکاری بخش خصوصی زیرساخت های مورد نیاز گردشگری و آب درمانی فراهم و تعدادی هتل و مرکز اقامتی احداث شده اما در بقیه استانها از جمله در آذربایجان غربی هنوز امکان حضور گردشگران داخلی هم فراهم نشده است .
آذربایجان غربی با 46 چشمه ، همچون چشمه های آبگرم محال باراندوز ارومیه ، آبگرم احمدآباد واقع در حاشیه اثر جهانی تخت سلیمان تکاب ، آبگرم ایستی سو و زنبیل در ارومیه ، آب معدنی زندان سلیمان در میاندوآب ، چشمه صدقیان در سلماس ، چشمه قره شعبان در خوی، آبگرم باش کندی در ماکو ، آبگرم گراو مهاباد ، آبگرم معدنی چالدران و دهها آبگرم و معدنی غنی که هر کدام می توانند به تنهایی گردشگران زیادی را به خود جذب کنند .
طبق گفته یکی از کارشناسان گردشگری استان آذربایجان غربی ، برخی از چشمه های آبگرم این استان همچون احمد آباد ، تخت سلیمان تکاب ، چشمه های آبگرم چالدران و ایستی سو سلماس در بین اهالی منطقه تا حدودی مورد توجه است و اهالی از خواص درمانی آنها استفاده می کنند اما بسیاری از هموطنان اطلاعات کافی در این زمینه ندارند و از ظرفیت آنها استفاده چندانی نمی شود .
از ویژگی های برجسته آب های معدنی آذربایجان غربی می توان به کیفیت و تنوع خواص درمانی آنها اشاره کرد .
درآمدزایی از آب های معدنی در بسیاری از کشورهای توسعه یافته نهادینه شده که گردشگری پزشکی از جمله آنهاست .
خانم دکتر اسماعیلی پزشک داخلی در این مورد می گوید : اگر آب های کلروره موجود در چشمه های آبگرم به صورت خارجی استفاده شوند در درمان بیماری های روماتیسم ، لنفاتیسم ، بیماری های زنان و تورم موضعی مؤثرند و همچنین این نوع آب ها به صورت بخور ، غرغره و شویه بینی در درمان بیماری های تنفسی مؤثر است .
دکتر صادقی متخصص داخلی هم چشمه های آبگرم استان آذربایجان غربی را دارای ویژگی هایی همچون تحریک فعالیت های مختلف بدن ، درمان بیماری تنفسی ، روماتیسم ، بیماری های پوستی ، بیماری های زنان و تورم موضعی ، تسکین اعصاب ، تنظیم فشار خون ، درمان دردهای مفصلی و بهبود دردهای کلیه می داند .
آقای محمدزاده کارشناس میراث فرهنگی و گردشگری در ارومیه می گوید : توجه و سرمایه گذاری در چشمه های آبگرم و معدنی آذربایجان غربی به عنوان یکی از جاذبه های کم نظیر می تواند گردشگران فراوانی را جذب این مناطق کند و موجب توسعه اقتصادی ، اشتغالزایی و نیز بهبود وضع معیشتی ساکنان این مناطق را مهیا کند به ویژه این که ، همجواری آذربایجان غربی با چند کشور خارجی ، فرصت کم نظیری را برای توسعه این صنعت مهم و تاثیرگذار فراهم کرده است و تحقق آنها می تواند افق روشنی را در توسعه این بخش به وجود آورد ، حال آن که با وجود ظرفیت های موجود در این بخش در سطح استان برخی عوامل بازدارنده مانع از توسعه این بخش شده است .
آقای محسنی از اهالی سلماس و کارشناس سازمان گردشگری این شهر با ابرازتأسف از این که مدت اقامت گردشگران در چشمه ایستی سو در بیشتر اوقات یک روز است ، نبود زیرساخت های اقامتی را مهم ترین علت این مسئله می داند و می گوید : صرف وجود چشمه‌های آب گرم درمنطقه ، رونق گردشگری را به همراه ندارد و این حوزه به امکانات و خدمات اختصاصی با کیفیت زیاد نیازمند است.
کارشناسان ، نبود زیر ساخت های لازم برای استفاده از چشمه های آبگرم استان آذربایجان غربی همچون راههای دسترسی به آنها و اماکن اقامتی ، بی اطلاعی سرمایه گذران از مزایای آنها ، اطلاع رسانی نامناسب برای معرفی این چشمه ها و مشکلات مربوط به اعطای تسهیلات مالی و همچنین مشکلات اداری مانند دریافت انواع مجوزها را از چالش های فراروی توسعه چشمه های آبگرم معدنی آذربایجان غربی عنوان می کنند .
در این میان ، با توجه به اهمیت چشمه های آبگرم این استان و نقش مهمی که در توسعه صنعت گردشگری دارند از چند سال پیش ساماندهی تعدادی از این چشمه ها مورد توجه مسوولان قرار گرفته است.
طبق گفته غنی زاده سرپرست اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی ، پنج چشمه آبگرم آذربایجان غربی به مجتمع های بزرگ گردشگری تبدیل می شوند.
او می گوید : بر اساس توافقنامه ها ، شرکت توسعه گردشگری ایران قصد دارد 2 هزار و 500 میلیارد ریال در چشمه های آبگرم احمدآباد تکاب ، هفت آباد سیلوانای ارومیه ، ایستی سوی سلماس ، مهاباد و شوط سرمایه گذاری کند .
ساخت هتل و ساماندهی چشمه ها ، پیست اسکی و دوچرخه سواری و محوطه سازی از جمله طرح هایی هستند که در این چشمه های آبگرم اجرا خواهند شد .
کارشناسان معتقدند که با اجرای این طرح ها و تکمیل به موقع آنها به نظر می رسد تحولی در توسعه گردشگری چشمه های ابگرم استان بوجود بیاید با این حال همچنان بخش اعظمی از چشمه های کم نظیر آبگرم این استان بدون استفاده رها شده اند و از جاذبه اکوتوریسم و توریسم درمانی آنها استفاده نمی شود که این امر توجه مسئولان امر را می طلبد.
به هر روی ساماندهی و سرمایه گذاری و ایجاد زیرساخت های گردشگری در اطراف چشمه های آبگرم معدنی آذربایجان غربی ، باعث جذب گردشگران داخلی و خارجی و رونق کسب و کار در برخی مناطق این استان خواهد شد .